Limited şirket ortaklığı, çoğu zaman uzun süre devam etmesi amaçlanan bir hukuki ilişkidir. Ancak zaman içinde ortaklar arasındaki güven ilişkisi bozulabilir, şirketin yönetimi konusunda ciddi anlaşmazlıklar yaşanabilir veya ortaklardan biri çeşitli nedenlerle şirketten ayrılmak isteyebilir.
Türk Ticaret Kanunu, limited şirket ortağının kendi isteğiyle ortaklıktan çıkmasına ve şirketin belirli şartlarda bir ortağı ortaklıktan çıkarmasına imkân tanır. Bununla birlikte limited şirkette ortaklıktan çıkma veya çıkarılma, yalnızca ortağın sözlü beyanıyla ya da diğer ortakların istemiyle gerçekleşmez. Şirket sözleşmesindeki hükümler, genel kurul kararları, haklı sebep ve dava şartları birlikte değerlendirilmelidir.
Ortaklıktan ayrılan kişinin esas sermaye payının gerçek değerine karşılık gelen ayrılma akçesi de sürecin önemli bir bölümünü oluşturur.
Bu yazıda limited şirketten çıkma ve çıkarılma yollarını, haklı sebep kavramını, dava sürecini ve ayrılan ortağın mali haklarını ele alıyoruz.
Limited Şirkette Çıkma ve Çıkarılma Nedir?
Ortaklıktan çıkma, limited şirket ortağının kendi iradesiyle ortaklık ilişkisini sona erdirmesidir.
Ortaklıktan çıkarılma ise ortağın kendi isteği dışında, şirket sözleşmesinde düzenlenen bir sebebe veya mahkeme tarafından kabul edilen haklı sebebe dayanılarak ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesidir.
Çıkma ve çıkarılma birbirinden farklı hukuki yollardır:
- Çıkmada ayrılma talebi ortaktan gelir.
- Çıkarılmada ayrılma talebi şirket tarafından ileri sürülür.
- Her iki durumda da ayrılan ortağın ayrılma akçesi isteme hakkı gündeme gelebilir.
- İzlenecek usul, şirket sözleşmesine ve olayın özelliklerine göre değişir.
Limited şirketten çıkma ve çıkarılma, Türk Ticaret Kanunu’nun 638 ila 642. maddelerinde düzenlenmiştir.
Pay Devri ile Ortaklıktan Çıkma Aynı Şey midir?
Hayır. Esas sermaye payının devri ile ortaklıktan çıkma hukuken farklı işlemlerdir.
Pay devrinde ortak, payını başka bir ortağa veya üçüncü kişiye devreder. Devir işlemi yazılı sözleşme, noter onaylı imza ve kural olarak genel kurul onayı gibi şekil şartlarına tabidir.
Ortaklıktan çıkmada ise ortak, şirket sözleşmesindeki çıkma hakkını kullanır veya haklı sebebe dayanarak mahkemeden çıkmasına karar verilmesini ister. Çıkma sonucunda payın hukuki durumu ve ayrılma akçesinin ödenmesi ayrıca çözümlenir.
Tarafların anlaşabildiği durumlarda pay devri, çıkma davasına göre daha hızlı ve uygulanabilir bir çözüm olabilir. Ancak payın gerçek değeri, devralacak kişinin bulunması, genel kurul onayı ve geçmiş dönem kamu borçları gibi konular değerlendirilmeden devir yapılmamalıdır.
Limited Şirketten Nasıl Çıkılır?
Limited şirket ortağı iki temel yolla şirketten çıkabilir:
- Şirket sözleşmesinde düzenlenen çıkma hakkını kullanarak
- Haklı sebeple mahkemeden çıkma talep ederek
Somut olayda hangi yolun kullanılacağı şirket sözleşmesinin içeriğine ve ortaklar arasındaki uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenir.
Şirket Sözleşmesine Dayanarak Ortaklıktan Çıkma
Şirket sözleşmesi, ortaklara şirketten çıkma hakkı tanıyabilir. Bu hakkın kullanılması belirli şartlara bağlanabileceği gibi şartları açık biçimde belirlenmiş serbest bir çıkma hakkı da öngörülebilir.
Örneğin şirket sözleşmesinde çıkma hakkı:
- Belirli bir sürenin dolmasına
- Şirketin belirli bir ciroya ulaşamamasına
- Belirli bir ortağın müdürlük görevinin sona ermesine
- Ortağın emekli olmasına
- Şirketin faaliyet alanının değişmesine
- Ortaklar arasındaki belirli bir ilişkinin sona ermesine
bağlanabilir.
Şirket sözleşmesinde çıkma hakkı tanınmışsa ortak, sözleşmede belirtilen şartlar ve usul doğrultusunda şirkete bildirimde bulunabilir.
Ancak çıkmanın geçerliliği, bildirimin şekli, hüküm doğuracağı tarih ve ayrılma akçesinin hesaplanması konusunda uyuşmazlık çıkabilir. Böyle bir durumda mahkeme yoluna başvurulması gerekebilir.
Bazı Ortaklara Farklı Çıkma Hakkı Tanınabilir mi?
Limited şirketlerde eşit işlem ilkesi uygulanır. Şirket organları, eşit şartlar altında bulunan ortaklara eşit işlem yapmakla yükümlüdür.
Bu ilke, her ortağın her koşulda tamamen aynı haklara sahip olması gerektiği anlamına gelmez. Ortakların şirkete katkısı, pay grubu veya üstlendikleri özel yükümlülükler gibi haklı ve nesnel sebepler varsa farklı düzenlemeler yapılabilir.
Ancak belirli ortaklara hiçbir haklı gerekçe bulunmadan ayrıcalıklı çıkma hakkı tanınması, diğer ortakların ise bu haktan tamamen mahrum bırakılması eşit işlem ilkesi bakımından uyuşmazlık yaratabilir.
Bu nedenle şirket sözleşmesindeki farklılaştırmaların:
- Nesnel bir gerekçeye dayanması
- Açık ve anlaşılır olması
- Dürüstlük kuralına aykırı olmaması
- Ortağın temel haklarını ölçüsüz biçimde sınırlamaması
gerekir.
Haklı Sebeple Ortaklıktan Çıkma Davası
Şirket sözleşmesinde çıkma hakkı düzenlenmemiş olsa bile her ortak, haklı sebeplerin bulunması hâlinde mahkemeden şirketten çıkmasına karar verilmesini isteyebilir.
Haklı sebeple çıkma hakkı, şirket sözleşmesiyle tamamen ortadan kaldırılamaz.
Davacı ortak, ortaklık ilişkisinin kendisi açısından devam ettirilmesini çekilmez hâle getiren olayları ve bu olayların ağırlığını ortaya koymalıdır.
Hangi Durumlar Haklı Sebep Sayılabilir?
Kanunda haklı sebepler sınırlı biçimde sayılmamıştır. Mahkeme, her olayın özelliklerini ve şirketin yapısını birlikte değerlendirir.
Haklı sebep oluşturabilecek durumlara şu örnekler verilebilir:
- Ortağın bilgi alma ve inceleme hakkının sürekli engellenmesi
- Şirketin çoğunluk ortaklarının kişisel menfaatleri için kullanılması
- Şirket mal varlığının kötüye kullanılması
- Kârın haklı bir gerekçe olmadan sürekli dağıtılmaması
- Ortağın genel kurula çağrılmaması
- Ortağın yönetime ve şirket işlerine ilişkin temel haklarının ihlal edilmesi
- Ortaklar arasındaki güven ilişkisinin ciddi biçimde ortadan kalkması
- Şirketin faaliyetlerinin sürekli olarak engellenmesi
- Muhasebe ve mali kayıtların ortaklardan gizlenmesi
- Şirket gelirlerinin kayıt dışı bırakılması
- Şirket amacının fiilen gerçekleştirilemez hâle gelmesi
- Ortaklar arasında şirket faaliyetini sürdürülemez duruma getiren ağır uyuşmazlık bulunması
- Ortağa karşı sistematik baskı veya dışlama uygulanması
Tek başına görüş ayrılığı, kişisel anlaşmazlık veya ortaklar arasındaki geçici gerginlik her zaman haklı sebep sayılmaz. Yaşanan olayların ortaklık ilişkisini sürdürmeyi ciddi biçimde güçleştirmesi gerekir.
Haklı Sebeple Çıkma Davasında Hangi Deliller Kullanılabilir?
Haklı sebebin somut delillerle ortaya konulması gerekir.
Dava sırasında şu belgeler kullanılabilir:
- Şirket sözleşmesi
- Ticaret sicili kayıtları
- Genel kurul çağrıları ve tutanakları
- Müdürler kurulu kararları
- Ticari defterler
- Finansal tablolar
- Banka hareketleri
- Vergi ve SGK kayıtları
- Noter ihtarnameleri
- E-posta ve mesaj yazışmaları
- Bilgi alma talepleri ve verilen cevaplar
- Şirket adına yapılan sözleşmeler
- Tanık anlatımları
- Bilirkişi incelemesi
Ortağın haklarının hangi tarihlerde, kim tarafından ve nasıl ihlal edildiğinin açık biçimde gösterilmesi önemlidir.
Çıkma Davası Hangi Mahkemede Açılır?
Haklı sebeple ortaklıktan çıkma davasında görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir.
Dava kural olarak şirket merkezinin bulunduğu yerde açılır. Şirket merkezinin bulunduğu yerde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi yoksa dava, ticaret mahkemesi sıfatıyla görev yapan asliye hukuk mahkemesinde görülebilir.
Davanın temel talebi ortaklık statüsünün sona erdirilmesine ilişkin olduğundan, zorunlu arabuluculuk şartı talep yapısına göre ayrıca değerlendirilmelidir. Ayrılma akçesinin bağımsız bir para alacağı olarak ileri sürülmesi veya başka parasal taleplerin bulunması, arabuluculuk bakımından farklı sonuç doğurabilir.
Dava Devam Ederken Ortağın Hakları Dondurulabilir mi?
Mahkeme, çıkma davası devam ederken taraflardan birinin talebi üzerine geçici önlemler alabilir.
Bu kapsamda mahkeme:
- Davacı ortağın bazı ortaklık haklarını dondurabilir.
- Belirli yükümlülüklerin uygulanmasını geçici olarak durdurabilir.
- Şirket kayıtlarının korunmasına karar verebilir.
- Ortağın durumunu güvence altına alacak başka tedbirler alabilir.
Mahkeme, tedbirin kapsamını belirlerken şirketin faaliyetlerinin devamını ve tarafların menfaatlerini birlikte değerlendirir.
Çıkma davasının açılması, ortağın hak ve yükümlülüklerini kendiliğinden sona erdirmez. Mahkeme kararı verilene veya başka bir hukuki çözüm uygulanana kadar ortaklık sıfatı kural olarak devam eder.
Başka Ortağın Çıkma Talebine Katılma
Ortaklardan biri şirket sözleşmesindeki hükme dayanarak çıkma talebinde bulunursa veya haklı sebeple çıkma davası açarsa müdürler, diğer ortaklara gecikmeden bilgi vermelidir.
Diğer ortaklardan her biri, bildirimin kendisine ulaşmasından itibaren bir ay içinde:
- Aynı sözleşmesel çıkma sebebi kendisi bakımından da geçerliyse çıkmaya katıldığını müdürlere bildirebilir.
- Haklı sebeple açacağı dava üzerinden devam eden çıkma davasına katılabilir.
Bu düzenleme, aynı veya bağlantılı sebeplerden etkilenen ortakların eşit koşullarda ayrılabilmesini amaçlar.
Çıkan ortakların ayrılma işlemleri ve ayrılma akçeleri, esas sermaye paylarıyla orantılı olarak eşit işlem ilkesine uygun yürütülmelidir.
Bir aylık süre kısa olduğundan, müdürlerin yaptığı bildirimin tarihi dikkatle takip edilmelidir.
Limited Şirket Ortağı Nasıl Çıkarılır?
Bir limited şirket ortağı iki şekilde ortaklıktan çıkarılabilir:
- Şirket sözleşmesinde düzenlenen bir sebebe dayanılarak genel kurul kararıyla
- Haklı sebebe dayanılarak mahkeme kararıyla
Ortağın çoğunluk tarafından artık şirkette istenmemesi, tek başına çıkarılma için yeterli değildir. Kanunda ve şirket sözleşmesinde aranan şartların bulunması gerekir.
Şirket Sözleşmesindeki Sebebe Dayanarak Çıkarılma
Şirket sözleşmesinde, belirli olayların gerçekleşmesi hâlinde ortağın genel kurul kararıyla şirketten çıkarılabileceği düzenlenebilir.
Çıkarılma sebebi olarak örneğin:
- Belirli bir yan edim yükümlülüğünün ihlal edilmesi
- Şirket sırlarının açıklanması
- Sözleşmede tanımlanan rekabet yasağının ihlal edilmesi
- Ortağın belirli bir mesleki niteliği kaybetmesi
- Sözleşmede açıkça belirtilen bir yükümlülüğün sürekli ihlali
öngörülebilir.
Şirket sözleşmesindeki çıkarılma sebebinin ayrıca kanundaki anlamıyla haklı sebep oluşturması her durumda aranmayabilir. Ancak çıkarılma hükümleri sınırsız değildir.
Düzenlemenin:
- Açık ve öngörülebilir olması
- Emredici hukuk kurallarına aykırı olmaması
- Ahlaka ve dürüstlük kuralına aykırı bulunmaması
- Ortağı keyfî biçimde çoğunluğun iradesine bırakmaması
- Eşit işlem ilkesini ihlal etmemesi
gerekir.
“Diğer ortakların istemesi hâlinde çıkarılır” gibi belirsiz veya keyfî uygulamaya elverişli hükümler uyuşmazlık konusu olabilir.
Genel Kurulun Çıkarma Kararı
Şirket sözleşmesindeki çıkarılma sebebinin gerçekleştiği düşünülüyorsa genel kurul bu konuda karar alır.
Karar alınırken:
- Toplantı çağrısının usulüne uygun yapılması
- Çıkarma konusunun gündemde bulunması
- Gerekli toplantı ve karar nisabının sağlanması
- İlgili ortağın oy hakkına ilişkin kuralların gözetilmesi
- Çıkarma sebebinin somutlaştırılması
- Kararın tutanağa açık biçimde yazılması
gerekir.
Çıkarma kararının ortağa noter aracılığıyla bildirilmesi gerekir.
Çıkarma Kararına Karşı İptal Davası
Genel kurul kararıyla çıkarılan ortak, çıkarma kararının noter aracılığıyla kendisine bildirilmesinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir.
Üç aylık süre, çıkarma kararının alındığı tarihten değil, kararın noter aracılığıyla ortağa bildirildiği tarihten itibaren başlar.
Dava sırasında şu hususlar incelenebilir:
- Şirket sözleşmesinde geçerli bir çıkarma sebebinin bulunup bulunmadığı
- Bu sebebin gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediği
- Genel kurul çağrısının ve kararının usule uygunluğu
- Gerekli karar nisabının sağlanıp sağlanmadığı
- Eşit işlem ilkesine uyulup uyulmadığı
- Çıkarma hakkının dürüstlük kuralına uygun kullanılıp kullanılmadığı
Sürenin geçirilmesi, çıkarma kararına karşı iptal davası açma hakkının kaybedilmesine yol açabilir.
Haklı Sebeple Mahkemeden Çıkarılma
Şirket sözleşmesinde çıkarılma sebebi bulunmasa bile şirket, haklı bir sebebin varlığı hâlinde ortağın mahkeme kararıyla çıkarılmasını isteyebilir.
Davanın şirket adına açılabilmesi için genel kurulun mahkemeye başvurma kararı alması gerekir. Bir ortağın haklı sebeple çıkarılması amacıyla mahkemeye başvurulması, genel kurulun devredilemez yetkileri arasındadır.
Bu karar, Türk Ticaret Kanunu’nda önemli kararlar için aranan ağırlaştırılmış nisaplara tabidir.
Şirketin dava açmadan önce:
- Haklı sebebi somutlaştırması
- İhlalleri belgeleyebilmesi
- Gerekli genel kurul kararını alması
- Şirketi davada temsil edecek kişiyi belirlemesi
- Çıkarılmanın şirket açısından neden gerekli olduğunu açıklaması
gerekir.
Hangi Durumlar Haklı Çıkarma Sebebi Olabilir?
Haklı çıkarma sebebine şu durumlar örnek gösterilebilir:
- Şirket sırlarının açıklanması
- Ağır ve sürekli bağlılık yükümlülüğü ihlali
- Şirketle rekabet eden faaliyetin sözleşmeye aykırı biçimde yürütülmesi
- Şirket müşterilerinin kişisel işletmeye yönlendirilmesi
- Şirket mal varlığının kötüye kullanılması
- Sahte veya gerçeğe aykırı belge düzenlenmesi
- Şirket faaliyetlerinin bilinçli biçimde engellenmesi
- Şirkete karşı ağır güven ihlali
- Ortağın yükümlülüklerini sürekli olarak yerine getirmemesi
- Ortaklık ilişkisinin sürdürülmesini şirket açısından çekilmez hâle getiren davranışlar
Mahkeme, çıkarılmanın son çare olup olmadığını ve daha hafif bir çözümün bulunup bulunmadığını da olayın özellikleri kapsamında değerlendirebilir.
İki Ortaklı Limited Şirketlerde Çıkma ve Çıkarılma
İki ortaklı limited şirketlerde yaşanan uyuşmazlıklar, karar nisapları ve şirketin temsili bakımından daha hassas bir yapı oluşturur.
Ortakların eşit paya sahip olması durumunda genel kurul veya müdürler kurulu kararları alınamayabilir. Taraflardan birinin şirketi temsil etmesi, diğer ortağın ise yönetimden dışlanması uyuşmazlığı daha da ağırlaştırabilir.
Bir ortağın çıkması veya çıkarılması sonucunda şirket tek ortaklı hâle gelebilir. Limited şirketin tek ortakla devam etmesi mümkündür; şirket bu nedenle kendiliğinden sona ermez.
Ortak sayısının bire düşmesi hâlinde:
- Bu durum, işlemin gerçekleşmesinden itibaren yedi gün içinde müdürlere yazılı olarak bildirilmelidir.
- Müdürler de bildirimin kendilerine ulaşmasından itibaren yedi gün içinde şirketin tek ortaklı hâle geldiğini ve tek ortağa ilişkin gerekli bilgileri ticaret siciline tescil ve ilan ettirmelidir.
İki ortaklı şirketlerde çıkarılacak ortağın oy hakkı, karar nisabı, şirketin davada temsili ve menfaat çatışması ayrıca değerlendirilmelidir.
Çıkan veya Çıkarılan Ortağın Ayrılma Akçesi
Şirketten çıkan veya çıkarılan ortak, esas sermaye payının gerçek değerine karşılık gelen ayrılma akçesini isteme hakkına sahiptir.
Ayrılma akçesi, ortağın yalnızca şirket sözleşmesinde yazan nominal sermaye tutarı değildir.
Örneğin ortağın şirketteki nominal payı 100.000 TL olsa bile şirketin taşınmazları, makineleri, markası, alacakları ve faaliyet değeri nedeniyle payın gerçek değeri daha yüksek olabilir. Şirketin ağır borç yükü veya zararları bulunuyorsa gerçek değer nominal tutarın altında da kalabilir.
Ayrılma Akçesinin Gerçek Değeri Nasıl Hesaplanır?
Gerçek değer hesaplanırken şirketin yalnızca bilançosundaki kayıtlar dikkate alınmaz. Şirketin ekonomik durumu bir bütün olarak incelenir.
Değerlendirmede şu unsurlar kullanılabilir:
- Şirketin taşınır ve taşınmazları
- Makine ve üretim ekipmanları
- Stoklar
- Ticari alacaklar
- Banka ve kasa varlıkları
- Vergi ve SGK borçları
- Banka kredileri
- Tedarikçi borçları
- Devam eden davalar
- Marka ve diğer fikrî haklar
- Müşteri çevresi
- Sipariş ve sözleşme portföyü
- Şirketin kârlılığı
- Gelecekteki gelir yaratma kapasitesi
- Şarta bağlı yükümlülükler
- Ortaklara olan borçlar
Mahkeme, şirketin niteliğine göre mali müşavir, şirket değerleme uzmanı veya başka alanlardan bilirkişiler görevlendirebilir.
Taraflar şirketin değeri konusunda anlaşırsa ayrılma akçesini sözleşmeyle belirleyebilir. Ancak değerleme yapılmadan hazırlanan tek taraflı bilanço veya keyfî bedel, gerçek pay değerini göstermeyebilir.
Şirket Sözleşmesi Ayrılma Akçesini Farklı Düzenleyebilir mi?
Şirket sözleşmesindeki çıkma hakkına dayanılması hâlinde ayrılma akçesinin hesaplanmasına ilişkin farklı düzenlemeler yapılabilir.
Ancak bu düzenlemelerin emredici kurallara, dürüstlük kuralına, eşit işlem ilkesine ve ortağın temel haklarına uygun olması gerekir.
Ortağın hiçbir karşılık almadan şirketten çıkarılmasını sağlayan veya payın değerini ölçüsüz biçimde düşüren hükümler geçerlilik tartışmasına yol açabilir.
Ayrılma Akçesi Ne Zaman Ödenir?
Ortağın ayrılma akçesine hak kazanması, tutarın her durumda ayrılma tarihinde tamamen ve hemen ödeneceği anlamına gelmez.
Türk Ticaret Kanunu’na göre ayrılma akçesi şu durumlarda ayrılmayla birlikte muaccel hâle gelir:
- Şirketin kullanılabilir öz kaynağının ödeme için yeterli olması
- Ayrılan ortağın esas sermaye paylarının devredilebilmesi
- Esas sermayenin kanuna uygun biçimde azaltılması
Ayrılma akçesinin bu yollarla ödenemeyen kısmı, şirkete karşı diğer alacaklılardan sonra gelen bir alacak oluşturur. Bu bölüm, yıllık raporda kullanılabilir öz kaynak bulunduğunun belirlenmesiyle muaccel hâle gelir.
Bu düzenleme, ayrılan ortağın mali hakkı ile şirket alacaklılarının ve sermayenin korunması ilkesi arasında denge kurmayı amaçlar.
Ayrılma Akçesi İçin Faiz İstenebilir mi?
Ayrılma akçesine hangi tarihten itibaren faiz işletileceği, alacağın muacceliyet tarihine ve şirketin temerrüde düşürülüp düşürülmediğine göre değerlendirilir.
Gerçek değerin belirlenmesi ile ödemenin muaccel hâle gelmesi aynı hukuki konu değildir. Bu nedenle yalnızca çıkma veya çıkarılma tarihinden hareketle her durumda faiz talep edilebileceği söylenemez.
Ayrılan Ortağın Eski Borçlardan Sorumluluğu Devam Eder mi?
Ortaklıktan çıkma veya çıkarılma, geçmiş dönemlere ait bütün sorumlulukları kendiliğinden sona erdirmez.
Ayrılan ortağın:
- Ödenmemiş sermaye borcu
- Şirket için verdiği kişisel kefalet
- Müdürlük döneminden kaynaklanan sorumluluğu
- Kendi hukuka aykırı eylemleri
- Geçmiş dönem kamu borçları
- Pay devrinden kaynaklanan yükümlülükleri
ayrıca değerlendirilebilir.
Özellikle vergi ve diğer kamu borçlarında ortaklıktan ayrılma tarihinden önceki dönemlere ilişkin sorumluluk devam edebilir. Müdürlük görevinden doğan sorumluluk ise temsil dönemi ve borcun niteliğine göre incelenir.
Kişisel kefalet, ortaklığın sona ermesiyle otomatik olarak ortadan kalkmaz.
Çıkma ve Çıkarılma Ticaret Siciline Tescil Edilmeli midir?
Ortaklık yapısındaki değişikliğin ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi gerekir.
Mahkeme kararı, genel kurul kararı, payın durumu ve şirketin yeni ortaklık yapısı ticaret sicili kayıtlarına uygun biçimde yansıtılmalıdır.
Tescil işlemlerinin geciktirilmesi:
- Şirketin ortaklık yapısının yanlış görünmesine
- Kamu borcu sorumluluğunda uyuşmazlık yaşanmasına
- Banka ve kurum işlemlerinin aksamasına
- Temsil ve oy haklarında belirsizlik oluşmasına
neden olabilir.
Ortaklıktan Çıkma Yerine Şirketin Feshi İstenebilir mi?
Haklı sebeplerin bulunması hâlinde ortak, limited şirketin feshini de mahkemeden isteyebilir.
Mahkeme, şirketin tamamen sona erdirilmesi yerine:
- Davacı ortağın payının gerçek değerinin ödenmesine
- Ortağın şirketten çıkarılmasına
- Duruma uygun başka bir çözüme
karar verebilir.
Şirketin feshi, şirketin varlığını sona erdirecek ağır bir sonuçtur. Mahkeme, şirketin ve diğer ortakların menfaatlerini dikkate alarak daha ölçülü bir çözümün mümkün olup olmadığını değerlendirebilir.
Çıkma ve Çıkarılmada Sık Yapılan Hatalar
Limited şirkette çıkma ve çıkarılma sürecinde sık karşılaşılan hatalar şunlardır:
- Limited şirket için yanlış biçimde “esas sözleşme” teriminin kullanılması
- Şirket sözleşmesindeki çıkma ve çıkarılma hükümlerinin incelenmemesi
- Sözlü çıkma beyanının tek başına yeterli olduğunun düşünülmesi
- Çıkma davası açılmasıyla ortaklığın hemen sona erdiğinin varsayılması
- Haklı sebebin somut delillerle desteklenmemesi
- Diğer ortaklara çıkma talebinin bildirilmemesi
- Bir aylık çıkmaya katılma süresinin gözden kaçırılması
- Çıkarma kararının usulüne uygun genel kurul kararı olmadan alınması
- Çıkarma kararının noter aracılığıyla bildirilmemesi
- Üç aylık iptal davası süresinin kaçırılması
- Ayrılma akçesinin nominal sermaye üzerinden hesaplanması
- Şirket borçlarının ve gerçek varlık değerlerinin göz ardı edilmesi
- Ayrılma akçesinin her durumda hemen ödeneceğinin düşünülmesi
- Tek ortaklı yapıya geçişin ticaret siciline bildirilmemesi
- Çıkmanın geçmiş dönem kamu borcu veya kefalet sorumluluğunu sona erdirdiğinin sanılması
Şirket sözleşmesinin, ticaret sicili kayıtlarının ve mali tabloların sürecin başında birlikte incelenmesi gerekir.
İnegöl ve Bursa’da Limited Şirketten Çıkma ve Çıkarılma
Limited şirkette ortaklıktan çıkma ve çıkarılma; şirket sözleşmesinin yorumlanması, haklı sebebin ispatı, genel kurul kararlarının incelenmesi ve ayrılma akçesinin hesaplanması gereken teknik bir süreçtir.
İki ortaklı şirketlerde karar nisapları, temsil yetkisi ve şirketin tek ortaklı yapıya geçmesi ayrıca değerlendirilmelidir.
Avukat Hakan Keleş, İnegöl ve Bursa’da limited şirketten çıkma, ortaklıktan çıkarılma, pay devri, ayrılma akçesi, şirketin haklı sebeple feshi ve genel kurul kararlarına itiraz konularında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.
Sonuç
Limited şirket ortağı, şirket sözleşmesinde düzenlenen çıkma hakkına veya haklı sebebe dayanarak ortaklıktan ayrılabilir. Şirket ise sözleşmede belirtilen bir sebebin gerçekleşmesi hâlinde genel kurul kararıyla ya da haklı sebeple mahkemeye başvurarak ortağın çıkarılmasını talep edebilir.
Çıkarılan ortağın, kararın noter aracılığıyla bildirilmesinden itibaren üç ay içinde iptal davası açması gerekir. Başka bir ortağın çıkma sürecine katılmak isteyen ortaklar bakımından ise bildirimin ulaşmasından itibaren bir aylık süre önem taşır.
Ayrılan ortak, payının gerçek değerine karşılık gelen ayrılma akçesini talep edebilir. Ancak bu bedelin ödenme zamanı, şirketin kullanılabilir öz kaynaklarına, payın devredilebilmesine ve sermayenin korunmasına ilişkin kurallara bağlıdır.
İnegöl veya Bursa’da limited şirket ortaklığından çıkmayı düşünüyor ya da bir ortağın çıkarılması konusunda uyuşmazlık yaşıyorsanız şirket sözleşmeniz, ticaret sicili kayıtlarınız ve mali belgeleriniz üzerinden hukuki değerlendirme almak için Avukat Hakan Keleş ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Her çıkma ve çıkarılma süreci; şirket sözleşmesi, ortaklık yapısı, genel kurul kararları ve somut olayın koşulları kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir.