Limited şirket, Türkiye’de küçük ve orta ölçekli işletmelerin en sık tercih ettiği şirket türlerinden biridir. Kuruluş işlemlerinin anonim şirkete göre daha sade olması ve ortakların şirket borçlarından kural olarak kişisel mal varlıklarıyla sorumlu tutulmaması, bu şirket türünün tercih edilmesinde önemli rol oynar.
Ancak limited şirket ortaklarının hiçbir koşulda kişisel sorumluluğunun bulunmadığını söylemek doğru değildir. Özellikle kamu borçları, ödenmemiş sermaye taahhütleri, kişisel kefaletler ve müdürlük görevinden doğan sorumluluklar ortakların şahsi mal varlığını etkileyebilir.
Bu yazıda limited şirket ortaklarının hakları, yükümlülükleri, şirket borçları karşısındaki konumları ve ortaklık ilişkisinde dikkat edilmesi gereken konuları ele alıyoruz.
Limited Şirket Nedir?
Türk Ticaret Kanunu’nun 573. maddesine göre limited şirket, bir veya daha fazla gerçek ya da tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulan sermaye şirketidir.
Şirketin esas sermayesi belirli olup bu sermaye, ortaklara ait esas sermaye paylarının toplamından oluşur. Limited şirket tüzel kişiliğe sahiptir. Bu nedenle şirketin mal varlığı, hakları ve borçları ortakların kişisel mal varlığından ayrıdır.
Limited şirketin başlıca özellikleri şunlardır:
- Bir veya daha fazla kişi tarafından kurulabilir.
- Gerçek ve tüzel kişiler ortak olabilir.
- Şirket, ortaklarından ayrı bir tüzel kişiliğe sahiptir.
- Şirket borçlarından kural olarak şirket mal varlığı sorumludur.
- Ortakların temel borcu, taahhüt ettikleri sermaye payını ödemektir.
- Şirket sözleşmesinde ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri düzenlenebilir.
- Şirket, müdür veya müdürler tarafından yönetilir ve temsil edilir.
- Ortaklardan en az birinin yönetim ve temsil yetkisine sahip olması gerekir.
Ortak olmak, tek başına şirketi yönetme veya temsil etme yetkisi vermez. Yönetim ve temsil yetkisinin şirket sözleşmesi ya da genel kurul kararıyla belirlenmesi gerekir.
Limited Şirket Ortağı Ne Anlama Gelir?
Limited şirket ortağı, şirketin esas sermaye paylarından birine veya birkaçına sahip olan gerçek ya da tüzel kişidir.
Ortağın şirket üzerindeki haklarının ve yükümlülüklerinin kapsamı:
- Türk Ticaret Kanunu’na
- Şirket sözleşmesine
- Esas sermaye payına
- Genel kurul kararlarına
- Varsa ortaklar arasındaki sözleşmelere
göre belirlenir.
Şirket sözleşmesi, kanunun izin verdiği ölçüde ortakların oy, kâr payı, ek ödeme, yan edim, rekabet yasağı, çıkma ve çıkarılma gibi hak ve yükümlülüklerini ayrıntılı biçimde düzenleyebilir.
Limited Şirket Ortaklarının Hakları Nelerdir?
Limited şirket ortaklarının mali ve yönetsel nitelikte çeşitli hakları bulunur. Bu hakların bir bölümü şirket sözleşmesiyle düzenlenebilirken bazı temel hakların tamamen ortadan kaldırılması mümkün değildir.
1. Genel Kurula Katılma ve Oy Hakkı
Her ortak, limited şirket genel kuruluna katılma ve kanundaki şartlar kapsamında oy kullanma hakkına sahiptir.
Oy hakkı kural olarak ortağın esas sermaye payının itibari değerine göre hesaplanır. Ancak şirket sözleşmesinde kanunun izin verdiği farklı düzenlemeler yapılabilir.
Genel kurulda başlıca şu konularda karar alınır:
- Şirket sözleşmesinin değiştirilmesi
- Müdürlerin atanması ve görevden alınması
- Yıllık faaliyet raporunun onaylanması
- Finansal tabloların kabul edilmesi
- Kârın kullanım şekli ve dağıtımı
- Sermayenin artırılması veya azaltılması
- Esas sermaye paylarının devri
- Şirketin birleşmesi, bölünmesi veya tür değiştirmesi
- Şirketten çıkarma konusunda karar alınması
- Şirketin sona erdirilmesi
Ortağın genel kurula katılma ve oy kullanma hakkı bulunmakla birlikte, belirli konularda kişisel menfaat çatışması veya kanundaki diğer sebepler nedeniyle oy hakkının kullanılamadığı durumlar olabilir.
2. Kâr Payı Hakkı
Limited şirket ortağı, kanun ve şirket sözleşmesindeki şartlar doğrultusunda şirketin dağıtılabilir net dönem kârından pay alma hakkına sahiptir.
Kâr payı dağıtılabilmesi için:
- Dönem sonunda dağıtılabilir kâr bulunması
- Kanuni ve sözleşmesel yedeklerin ayrılması
- Genel kurulun kâr dağıtımı kararı alması
gerekir.
Şirket sözleşmesinde farklı bir düzenleme bulunmuyorsa kâr payı, esas sermaye payının itibari değerine ve yerine getirilmiş sermaye yükümlülüğüne göre hesaplanır.
Şirketin muhasebe kayıtlarında kâr görünmesi, ortağın bu tutarı doğrudan şirketten isteyebileceği anlamına gelmez. Kâr payının muaccel hâle gelmesi için kural olarak genel kurulun dağıtım kararı gerekir.
Ancak çoğunluk ortaklarının haklı bir neden olmadan sürekli olarak kâr dağıtmaması ve şirket kaynaklarını kendi menfaatleri doğrultusunda kullanması, somut olayın özelliklerine göre ortaklık haklarının ihlali olarak değerlendirilebilir.
3. Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı
Her limited şirket ortağı, müdürlerden şirketin işleri ve hesapları hakkında bilgi isteyebilir. Ortak ayrıca belirli konularda şirket kayıtlarını ve belgelerini incelemeyi talep edebilir.
Bilgi alma ve inceleme hakkı şu konuları kapsayabilir:
- Şirketin mali durumu
- Banka ve kasa hareketleri
- Borçlar ve alacaklar
- Yapılan önemli sözleşmeler
- Ortaklarla gerçekleştirilen işlemler
- Stok ve envanter bilgileri
- Vergi ve SGK yükümlülükleri
- Şirketin devam eden davaları
- Müdürlerin şirket adına yaptığı işlemler
- Genel kurul kararlarının uygulanması
Ortağın elde edeceği bilgileri şirketin zararına kullanması konusunda ciddi bir tehlike bulunuyorsa müdürler, bilgi alma veya incelemeyi gerekli ölçüde sınırlandırabilir. Bu durumda ortak genel kurula başvurabilir.
Genel kurulun bilgi alma veya inceleme talebini haksız biçimde engellemesi hâlinde ortak, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki görevli mahkemeden talebin karşılanmasını isteyebilir. Mahkemenin bu konuda verdiği karar kesindir.
Bilgi alma hakkının şirket sözleşmesiyle tamamen kaldırılması mümkün değildir.
4. Yeni Pay Alma Hakkı
Şirket sermayesinin artırılması hâlinde mevcut ortaklar, kural olarak sermaye payları oranında yeni esas sermaye paylarını alma hakkına sahiptir. Bu hak, ortağın şirketteki pay oranının istemi dışında azalmasını önlemeyi amaçlar.
Yeni pay alma hakkı, şirket sözleşmesinde veya genel kurul kararında kanundaki şartlara uygun biçimde sınırlandırılabilir ya da kaldırılabilir. Bunun için haklı bir sebebin bulunması ve eşit işlem ilkesine aykırı davranılmaması gerekir.
Sermaye artırımında:
- Artırımın amacı
- Yeni payların kimlere verileceği
- Mevcut ortakların pay oranlarının nasıl etkileneceği
- Yeni pay alma hakkının kullanma süresi
- Sermaye ödeme şartları
dikkatle incelenmelidir.
5. Genel Kurul Kararına Karşı Dava Açma Hakkı
Kanuna, şirket sözleşmesine veya dürüstlük kuralına aykırı genel kurul kararlarına karşı iptal davası açılabilir.
Limited şirket genel kurul kararlarının iptalinde, Türk Ticaret Kanunu’nun anonim şirketlere ilişkin hükümleri kıyas yoluyla uygulanır. İptal davası kural olarak karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılmalıdır.
Toplantıya katılan ortağın iptal davası açabilmesi için karara karşı oy kullanması ve muhalefetini tutanağa geçirtmesi gerekebilir. Toplantıya katılmayan ortaklar ise kanunda belirtilen koşullarda dava açabilir.
Bazı kararlar yalnızca iptal edilebilir değil, baştan itibaren hükümsüz veya yok hükmünde olabilir. Bu ayrım, uygulanacak dava türü ve süre bakımından önemlidir.
Üç aylık iptal süresi kısa olduğu için genel kurul kararı öğrenildiğinde gecikmeden değerlendirme yapılmalıdır.
6. Şirketten Çıkma Hakkı
Şirket sözleşmesi, ortaklara belirli şartlarda şirketten çıkma hakkı tanıyabilir.
Şirket sözleşmesinde çıkma hakkı düzenlenmemiş olsa bile ortak, haklı sebeplerin bulunması hâlinde mahkemeden şirketten çıkmasına karar verilmesini isteyebilir.
Haklı sebep oluşturabilecek durumlara şu örnekler verilebilir:
- Ortağın bilgi alma hakkının sürekli engellenmesi
- Şirketin çoğunluk ortaklarının kişisel menfaatleri için kullanılması
- Ortaklar arasındaki güven ilişkisinin ciddi biçimde bozulması
- Kârın sistematik ve haksız biçimde dağıtılmaması
- Ortağın şirket yönetiminden tamamen dışlanması
- Şirket mal varlığının kötüye kullanılması
- Ortağın temel haklarının sürekli ihlal edilmesi
- Şirketin amacına uygun faaliyet gösterememesi
Her anlaşmazlık haklı sebep oluşturmaz. Olayın ortaklık ilişkisini devam ettirmeyi çekilmez hâle getirip getirmediği mahkeme tarafından değerlendirilir.
Çıkma talebi kabul edilen ortak, kanundaki şartlar kapsamında esas sermaye payının gerçek değerine karşılık gelen ayrılma akçesini talep edebilir. Ayrılma akçesinin miktarı ve ödeme zamanı şirketin öz kaynakları ile kanundaki sınırlamalara göre belirlenir.
7. Şirketten Çıkarılmaya İtiraz Hakkı
Şirket sözleşmesinde, bir ortağın genel kurul kararıyla şirketten çıkarılabileceği sebepler açıkça düzenlenebilir.
Bu sebeplerden birinin gerçekleştiği iddiasıyla çıkarma kararı alınırsa kararın noter aracılığıyla ortağa bildirilmesi gerekir. Çıkarılan ortak, bildirimin kendisine ulaşmasından itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir.
Şirket ayrıca haklı bir sebebin varlığı hâlinde ortağın mahkeme kararıyla şirketten çıkarılmasını talep edebilir.
Ortaklar arasında anlaşmazlık yaşanması veya çoğunluk ortağının diğer ortağı artık şirkette istememesi, tek başına genel kurul kararıyla çıkarma için yeterli olmayabilir. Şirket sözleşmesindeki çıkarma sebebinin veya mahkeme önünde ileri sürülebilecek haklı sebebin somut biçimde ortaya konulması gerekir.
8. Payını Devretme Hakkı
Limited şirket ortağı, esas sermaye payını başka bir ortağa veya üçüncü kişiye devredebilir. Pay devri, Türk Ticaret Kanunu’nda belirlenen şekil ve onay şartlarına tabidir.
Kural olarak:
- Pay devir sözleşmesi yazılı yapılır.
- Tarafların imzaları noter tarafından onaylanır.
- Şirket sözleşmesinde aksi düzenlenmemişse genel kurulun onayı gerekir.
- Devir, gerekli işlemlerin ardından ticaret siciline bildirilir.
Şirket sözleşmesi pay devrini sınırlandırabilir veya belirli şartlara bağlayabilir. Devir öncesinde pay üzerindeki sermaye borçları, ek ödeme yükümlülükleri ve kamu borcu riskleri incelenmelidir.
Payın devredilmesi, devir öncesi kamu borçları bakımından devreden ortağın sorumluluğunu her durumda ortadan kaldırmaz.
9. Tasfiye Payı Hakkı
Şirketin sona ermesi ve tasfiyeye girmesi hâlinde, şirket borçları ödendikten ve gerekli işlemler tamamlandıktan sonra kalan mal varlığı ortaklara dağıtılır.
Şirket sözleşmesinde farklı bir düzenleme yoksa tasfiye payı, ortakların esas sermaye payları oranında belirlenir.
Şirketin borçları mal varlığını aşıyorsa ortaklara dağıtılacak tasfiye payı bulunmayabilir.
Limited Şirket Ortaklarının Yükümlülükleri Nelerdir?
Limited şirket ortaklığı yalnızca haklardan oluşmaz. Ortakların şirkete ve diğer ortaklara karşı çeşitli yükümlülükleri de bulunur.
1. Sermaye Koyma Borcu
Ortağın temel yükümlülüğü, taahhüt ettiği esas sermaye payını şirkete ödemektir.
Sermaye borcunun süresinde yerine getirilmemesi durumunda:
- Ortağın temerrüdü
- Temerrüt faizi
- Şirketin uğradığı zararın tazmini
- Şirket tarafından alacağın takip edilmesi
- Şirket sözleşmesi ve kanundaki şartlara göre ortaklık ilişkisinin etkilenmesi
gündeme gelebilir.
Sermaye borcu şirkete karşı yerine getirilir. Şirket alacaklıları, kural olarak sermaye borcu için doğrudan ortağa başvuramaz; ancak şirketin ve tasfiye ya da iflas organlarının hakları saklıdır.
2. Ek Ödeme Yükümlülüğü
Şirket sözleşmesinde açıkça düzenlenmişse ortaklardan, belirli şartlarda ek ödeme yapmaları istenebilir.
Ek ödeme yükümlülüğü özellikle:
- Şirketin esas sermayesinin ve kanuni yedeklerinin karşılıksız kalması
- Şirketin işlerine devam edebilmesi için ek kaynağa ihtiyaç duyulması
- Şirket sözleşmesinde tanımlanan özel koşulların gerçekleşmesi
hâlinde gündeme gelebilir.
Ek ödeme yükümlülüğü, şirket sözleşmesinde öngörülmeden sonradan sıradan bir genel kurul kararıyla ortaklara yüklenemez. Sonradan getirilecek veya artırılacak yükümlülükler için kanundaki karar ve onay şartlarına uyulması gerekir.
3. Yan Edim Yükümlülükleri
Şirket sözleşmesinde ortaklara, sermaye borcu dışında belirli yan edimler yüklenebilir.
Yan edimlere şu örnekler verilebilir:
- Şirkete belirli ürünleri teslim etmek
- Belirli hizmetleri sunmak
- Ham madde sağlamak
- Şirket ürünlerini satın almak
- Belirli iş süreçlerine katkıda bulunmak
- Şirket lehine kullanım hakkı tanımak
Yan edimin konusu, kapsamı ve koşulları şirket sözleşmesinde açık biçimde belirtilmelidir.
4. Bağlılık Yükümlülüğü
Limited şirket ortakları, şirket sırlarını korumak ve şirketin menfaatlerine zarar verecek davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür.
Ortakların:
- Ticari sırları üçüncü kişilerle paylaşması
- Şirketin müşterilerini kişisel işletmesine yönlendirmesi
- Şirketin ticari fırsatlarını kendi hesabına kullanması
- Şirket faaliyetlerini bilinçli biçimde engellemesi
- Şirkete ait bilgi ve belgeleri kötüye kullanması
bağlılık yükümlülüğüne aykırılık oluşturabilir.
Şirket sözleşmesinde ortaklara rekabet yasağı da getirilebilir. Rekabet yasağının kapsamı, süresi ve faaliyet alanı açıkça düzenlenmelidir.
Müdürlerin rekabet yasağı ise ortakların genel bağlılık yükümlülüğünden farklı ve daha kapsamlı hükümlere tabidir.
5. Şirket Sırlarını Koruma Yükümlülüğü
Ortaklar, bilgi alma ve inceleme hakkı sayesinde öğrendikleri ticari bilgileri şirket aleyhine kullanamaz.
Müşteri listeleri, fiyatlandırma yöntemleri, üretim teknikleri, mali kayıtlar ve ticari planlar şirket sırrı kapsamında değerlendirilebilir.
Ortağın bilgi alma hakkı, şirket sırlarını rakiplere aktarma veya şirkete zarar verme amacıyla kullanılamaz.
Limited Şirket Ortağı Şirket Borçlarından Sorumlu mudur?
Bu sorunun cevabı, borcun özel hukuk borcu mu yoksa kamu borcu mu olduğuna ve ortağın aynı zamanda müdür olup olmadığına göre değişir.
Özel Hukuk Borçlarında Genel Kural
Limited şirketin tedarikçi, banka, kiraya veren, çalışan veya diğer özel hukuk kişilerine karşı borçlarından kural olarak şirketin kendi mal varlığı sorumludur.
Ortaklar, yalnızca ortak sıfatları nedeniyle şirketin özel hukuk borçlarından kişisel mal varlıklarıyla sorumlu tutulamaz.
Örneğin şirketin:
- Ödenmeyen ticari faturaları
- Banka kredileri
- Kira borçları
- Tedarikçi borçları
- Sözleşmeden doğan tazminatları
için alacaklı kural olarak şirket mal varlığına başvurur.
Şirketin borcunu ödeyememesi, tek başına ortağın kişisel mal varlığına haciz konulmasını sağlamaz.
Özel Hukuk Borçlarında Ortağın Sorumlu Olabileceği Durumlar
Sınırlı sorumluluk ilkesinin bazı önemli istisnaları bulunur.
Kişisel Kefalet veya Garanti
Ortak, şirketin banka kredisi, kira sözleşmesi veya ticari borcu için kişisel kefalet ya da garanti vermişse bu taahhüdü nedeniyle şahsen sorumlu olabilir.
Bu sorumluluk ortaklıktan değil, imzaladığı kefalet veya garanti sözleşmesinden doğar.
Ortağın payını devretmesi, kişisel kefaletini kendiliğinden sona erdirmez. Kefaletin sona ermesi için sözleşmenin ve alacaklıyla yapılan işlemlerin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Ortağın Kendi Haksız Fiili
Ortak, kendi kişisel eylemiyle üçüncü kişiye zarar vermişse ortak sıfatından bağımsız olarak haksız fiil sorumluluğu doğabilir.
Şirket tüzel kişiliği, kişinin kendi hukuka aykırı davranışından doğan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Müdürlükten Doğan Sorumluluk
Ortak aynı zamanda şirket müdürüyse yönetim ve temsil görevini kanuna, şirket sözleşmesine veya özen yükümlülüğüne aykırı biçimde yerine getirmesi nedeniyle sorumlu tutulabilir.
Müdürün sorumluluğu, yalnızca ortak olmasından değil, yönetim ve temsil görevinden kaynaklanır.
Tüzel Kişilik Perdesinin Kötüye Kullanılması
Şirket ile ortakların mal varlığının bilinçli biçimde birbirine karıştırılması, şirketin alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla kullanılması veya tüzel kişiliğin açıkça kötüye kullanılması gibi istisnai durumlarda farklı sorumluluk değerlendirmeleri gündeme gelebilir.
Bu tür durumlar her olayın özelliklerine göre ve dar biçimde değerlendirilir.
Limited Şirket Ortaklarının Kamu Borçlarından Sorumluluğu
Limited şirket ortaklarının sınırlı sorumluluk ilkesinin en önemli istisnası kamu alacaklarıdır.
Vergi, idari para cezası ve kamu kurumu alacakları gibi 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen bazı şirket borçlarından ortakların kişisel sorumluluğu doğabilir.
6183 sayılı Kanun’un 35. maddesine göre şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen ya da tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacaklarından ortaklar, sermaye payları oranında sorumludur.
Örneğin şirkette yüzde 30 pay sahibi olan bir ortak, kanundaki diğer şartların da oluşması hâlinde takip konusu kamu alacağının yüzde 30’luk bölümü bakımından sorumlu tutulabilir.
Bu sorumluluk:
- Ortağın sermaye borcunu tamamen ödemiş olmasından bağımsızdır.
- Şirketin özel hukuk borçlarına ilişkin genel sınırlı sorumluluktan farklıdır.
- Kamu alacağının şirketten tahsil edilememesi veya edilemeyeceğinin anlaşılması şartına bağlıdır.
- Ortağın ilgili dönemdeki sermaye payına göre belirlenir.
Kamu idaresi, sorumlu ortak hakkında 6183 sayılı Kanun kapsamında ödeme emri düzenleyerek takip başlatabilir.
Pay Devri Kamu Borcu Sorumluluğunu Sona Erdirir mi?
Ortağın payını devretmesi, geçmiş döneme ait kamu borçları bakımından sorumluluğunu her durumda sona erdirmez.
Pay devri hâlinde devreden ve devralan kişiler, devir öncesine ait ve kanundaki şartları taşıyan kamu alacaklarından sermaye payı oranında müteselsilen sorumlu tutulabilir.
Ayrıca kamu alacağının doğduğu tarih ile ödenmesi gereken tarihte farklı kişilerin ortak olması hâlinde bu kişilerin sorumluluğu birlikte gündeme gelebilir.
Bu nedenle limited şirket payı devralınmadan önce şu kayıtların incelenmesi önemlidir:
- Vergi borcu
- SGK prim borcu
- Beyanname ve bildirim durumu
- Devam eden vergi incelemeleri
- Yapılandırılmış kamu borçları
- Şirket adına düzenlenen ödeme emirleri
- Dava ve icra dosyaları
- Muhasebe ve banka kayıtları
Pay devir sözleşmesine “geçmiş borçlardan devreden sorumludur” şeklinde hüküm eklenmesi, taraflar arasındaki iç ilişkiyi düzenleyebilir. Ancak bu hüküm kamu idaresinin kanundan doğan takip yetkisini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Limited Şirket Müdürünün Kamu Borcu Sorumluluğu
Limited şirket müdürleri, şirketin kanuni temsilcisi sıfatıyla kamu borçlarından ortaklara göre daha farklı ve geniş bir sorumlulukla karşılaşabilir.
6183 sayılı Kanun’un mükerrer 35. maddesi kapsamında, şirketin mal varlığından tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacakları için kanuni temsilci hakkında takip yapılabilir.
Ortakların 35. madde kapsamındaki sorumluluğu sermaye payı oranındayken kanuni temsilcinin sorumluluğu, şartları oluştuğunda kamu alacağının tamamını kapsayabilir.
Ancak müdürün sorumluluğu değerlendirilirken:
- Görev yaptığı dönem
- Kamu alacağının doğduğu tarih
- Borcun ödenmesi gereken tarih
- Temsil yetkisinin kapsamı
- İlgili kamu alacağının türü
- Vergi Usul Kanunu ve özel kanun hükümleri
birlikte incelenmelidir.
Bir kişi hem ortak hem müdürse ortak sıfatından doğan pay oranındaki sorumluluk ile kanuni temsilci sıfatından doğan sorumluluk ayrı hukuki dayanaklar üzerinden gündeme gelebilir.
Müdürlükten istifa edilmesi veya payın devredilmesi de geçmiş dönemlere ait kamu borcu riskini kendiliğinden ortadan kaldırmayabilir. İstifa ve temsil yetkisinin sona ermesinin ticaret siciline zamanında tescil ve ilan edilmesi önemlidir.
SGK Prim Borçlarında Sorumluluk
Şirketin SGK prim borçları bakımından 5510 sayılı Kanun ve kamu alacaklarının tahsiline ilişkin hükümler birlikte değerlendirilir.
Şirketin üst düzey yöneticileri, yetkilileri ve kanuni temsilcileri bakımından özel sorumluluk hükümleri uygulanabilir. Ortakların sorumluluğu ise ortaklık sıfatı, müdürlük görevi, borcun dönemi ve sermaye payına göre değişebilir.
Bu nedenle vergi borcu ile SGK prim borcunun sorumluluk şartlarının her durumda tamamen aynı olduğu varsayılmamalıdır.
Müdür Olmayan Ortak Şirket İşlemlerinden Sorumlu mudur?
Yönetim ve temsil yetkisi bulunmayan bir ortak, yalnızca ortak olması nedeniyle şirketin günlük işlemlerinden kişisel olarak sorumlu tutulmaz.
Ancak bu ortak:
- Şirket adına yetkisiz işlem yapmışsa
- Kişisel kefalet vermişse
- Haksız fiilde bulunmuşsa
- Kamu borcu bakımından 6183 sayılı Kanun’daki şartları taşıyorsa
- Şirket mal varlığını hukuka aykırı biçimde kullanmışsa
kişisel sorumlulukla karşılaşabilir.
Bu nedenle ortaklık sıfatı ile müdürlük veya temsil yetkisi birbirinden ayrılmalıdır.
Limited Şirket Ortaklığında Sık Karşılaşılan Sorunlar
Limited şirket ortaklıklarında sık karşılaşılan sorunlar şunlardır:
- Ortakların şirketin bütün borçlarından tamamen sorumsuz olduklarını düşünmesi
- Şirket borçları için kişisel kefalet verilmesinin sonuçlarının gözden kaçırılması
- Kamu borçlarının pay devriyle tamamen sona ereceğinin düşünülmesi
- Ortak ile müdür sorumluluğunun birbirine karıştırılması
- Şirket sözleşmesinde çıkma ve çıkarılma şartlarının düzenlenmemesi
- Ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerinin belirsiz bırakılması
- Bilgi alma ve inceleme hakkının engellenmesi
- Genel kurul çağrılarının usulüne uygun yapılmaması
- Muhalefetin genel kurul tutanağına yazdırılmaması
- Genel kurul kararına karşı üç aylık iptal süresinin kaçırılması
- Çıkarma kararının bildirilmesinden itibaren üç aylık dava süresinin geçirilmesi
- Pay devrinden önce vergi ve SGK borçlarının araştırılmaması
- Şirket ile ortakların kişisel hesaplarının birbirine karıştırılması
- Müdürlükten ayrılmanın ticaret siciline tescil ettirilmemesi
- Kâr dağıtımı ve şirket harcamalarının şeffaf yürütülmemesi
Şirket sözleşmesinin kuruluş aşamasında işletmenin ve ortaklık yapısının ihtiyaçlarına uygun hazırlanması, gelecekte yaşanabilecek uyuşmazlıkların önlenmesine katkı sağlar.
İnegöl ve Bursa’da Limited Şirket Ortaklığı
Limited şirket ortaklığından kaynaklanan uyuşmazlıklar; şirket sözleşmesi, genel kurul kararları, ticaret sicili kayıtları ve mali belgelerin birlikte incelenmesini gerektirir.
Özellikle bilgi alma hakkının engellenmesi, kâr dağıtılmaması, ortaklıktan çıkma, pay devri ve kamu borcu sorumluluğu konularında somut olayın özelliklerine göre farklı hukuki yollar izlenebilir.
Avukat Hakan Keleş, İnegöl ve Bursa’da limited şirket kuruluşu, şirket sözleşmesi, pay devri, genel kurul kararları, ortaklıktan çıkma ve çıkarılma ile ortakların kamu borcu sorumluluğu konularında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.
Sonuç
Limited şirket ortakları; genel kurula katılma, oy kullanma, kâr payı alma, bilgi isteme, inceleme yapma ve şartları oluştuğunda şirketten çıkma gibi önemli haklara sahiptir.
Buna karşılık ortakların sermaye koyma, şirket sırlarını koruma, bağlılık gösterme ve şirket sözleşmesinde düzenlenmişse ek ödeme veya yan edimleri yerine getirme yükümlülükleri bulunur.
Şirketin özel hukuk borçlarından kural olarak şirket mal varlığı sorumludur. Ancak ortağın verdiği kişisel kefalet, kendi hukuka aykırı davranışı, müdürlük görevi ve kamu borçlarına ilişkin özel hükümler kişisel sorumluluk doğurabilir.
İnegöl veya Bursa’da limited şirket ortaklığı, pay devri, bilgi alma hakkı ya da kamu borcu sorumluluğu konusunda uyuşmazlık yaşıyorsanız mevcut şirket sözleşmesi ve kayıtlarınız üzerinden hukuki değerlendirme almak için Avukat Hakan Keleş ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Limited şirket ortaklarının hak ve sorumlulukları; şirket sözleşmesi, ortaklık sıfatı, müdürlük görevi ve borcun niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.