4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda Boşanma Sebepleri

Boşanma sebepleri genel boşanma sebebi ve özel boşanma sebepleri olarak ikiye ayrılır. Genel boşanma sebebi, TMK m.166’da “evlilik birliğinin temelden sarsılması” olarak adlandırılır; halk arasında eski kanundaki ifadeyle “şiddetli geçimsizlik” olarak bilinir. Özel boşanma sebepleri ise: zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığıdır.

Çekişmeli boşanma davası açabilmek için kanunda sınırlı sayıda sebep kabul edilmiştir; kişi yalnızca bu sebeplerden birine veya birkaçına dayanarak dava açabilir. Kanunda sayılmayan bir sebeple boşanma davası açılamaz.

Eşlerden Birisi Boşanmak İster, Diğeri İstemezse Ne Olur?

Taraflar boşanmanın tüm hukuki sonuçları (tazminat, nafaka, velayet, mal paylaşımı vb.) hakkında anlaşamamışsa, boşanmak isteyen eşin kusursuz veya diğer eşten daha az kusurlu olması halinde çekişmeli boşanma davası açma hakkı vardır. Dava dilekçesiyle görevli ve yetkili mahkemeye başvurulur. Bu süreçte bir boşanma avukatından destek almak faydalı olur.

Anlaşmalı Boşanma & Çekişmeli Boşanma Nedir?

• Anlaşmalı boşanma davası: Tarafların boşanmanın tüm hukuki sonuçlarında (tazminat, nafaka, velayet, ziynet eşyaları, ev eşyaları, mal paylaşımı) anlaşması halinde, tek celsede sonuçlanan davadır.
• Çekişmeli boşanma davası: Maddi-manevi tazminat, nafaka, velayet gibi konularda tarafların anlaşamaması halinde açılan ve yargılama gerektiren davadır.

Her iki durumda da bir anlaşmalı boşanma avukatına danışmak süreci sağlıklı yürütmek için önemlidir.

Boşanma Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görevli mahkeme 4787 sayılı Kanun’a göre Aile Mahkemesi‘dir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla davaya bakar.

Yetkili mahkeme eşlerin son 6 ayda birlikte ikamet ettikleri yer mahkemesi veya eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesidir.

Boşanma Davası Nasıl Açılır? Dilekçede Nelere Dikkat Edilmeli?

Usulüne uygun dava dilekçesi (anlaşmalı boşanmada ek olarak boşanma protokolü) ile yetkili adliyedeki hukuk tevzi bürosuna başvurulur. Dilekçe, HMK m.114 (dava şartları) ve m.119’a (dilekçe içeriği) uygun olmalı, her olay ve delil açıkça belirtilmelidir. Dilekçedeki usul hataları davanın usulden reddine yol açabilir.

Duruşmalara Katılmak Zorunlu mudur?

HMK m.150 gereği davacı duruşmalara katılmazsa dosya işlemden kaldırılır. Ancak boşanma avukatı varsa, avukat katılımı yeterlidir. Davalı da katılmazsa aleyhindeki işlemlere itiraz hakkını kaybeder. Bu nedenle vekil ile temsil önemlidir.

Boşanma Davasında Avukat Tutulması Şart mıdır?

HMK m.71’e göre kişi davasını bizzat takip edebilir. Ancak aile hukuku, usul hukuku ve içtihatlara hâkim olmayan kişinin açtığı davada ciddi hak ve zaman kayıpları yaşanabilir. Uygulamada usuli hatalar nedeniyle davaların reddi sıkça görülür. Özellikle çekişmeli davalarda bir uzman boşanma avukatından yardım almak hak kaybını önler.

Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Anlaşmalı boşanma davası: Protokolün sunulmasının ardından mahkemenin yoğunluğuna göre 1 gün – birkaç hafta içinde duruşma yapılır ve tek celsede boşanma kararı verilir. Protokolde eksiklik olmaması çok önemlidir.

Çekişmeli boşanma davası: Yargıda hedef süre uygulamasına göre ilk derece mahkemesinde ortalama 450 gün olarak öngörülür. İstinaf/temyiz süreciyle birlikte 1-2 yıl daha uzayabilir. Her dosya kendine özgüdür.

Boşanma Davasını İlk Açan Daha Avantajlı mıdır?

Boşanma davasını ilk açanın avantajlı olduğu düşüncesi doğru değildir. Davalı eş de karşı boşanma davası açabilir; her iki tarafın da boşanma isteme hakkı vardır. Ayrı ayrı açılan davalar birleştirilir. Kusur durumu ve deliller esas alınır.

2026 Yılı Boşanma Davası Masrafları

Boşanma davası maktu harca tabidir. 2026 yılı güncel tutarları:

• Maktu başvuru harcı: 732,00 TL
• Maktu peşin karar harcı: 732,00 TL
• Gider avansı (posta, tebligat): yaklaşık 2.500 TL
• Maddi/manevi tazminat talepleri feri nitelikte olduğundan ayrı harca tabi değildir; ancak ziynet eşyası (altın alacağı) talebi nispi harca tabidir.

Toplamda dava açılırken yaklaşık 5.000 TL civarında ödeme yapılır. Delil masrafları ayrıca ödenir.

Kadınlar Boşandıktan Sonra Hemen Evlenebilir mi?

Boşanmanın kesinleşmesinden sonra erkek için evlilik engeli yoktur. Kadın için ise 300 günlük bekleme süresi (iddet müddeti) bulunur. Bu süre, doğacak çocuğun nesebinin belli olması içindir. Kadın, hamile olmadığını resmî sağlık raporuyla kanıtlarsa bekleme süresinin kaldırılması davası açarak 300 günü beklemeden evlenebilir.

Her Boşanma Davası Kendine Özgüdür

Yukarıdaki bilgiler genel açıklamalardır. Her boşanma davası; tarafların talepleri, iddiaları, delilleri ve ispat gücü bakımından farklılık gösterir. Bu nedenle seri / toplu dava özelliği taşımaz, en ince ayrıntısına kadar incelenmelidir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Somut hukuki sorunlarınızda mutlaka bir avukata danışınız.